Original 1 %ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%bf

Παιχνίδι και ποιοτικός χρόνος με τα παιδιά 

Το παιχνίδι είναι μία πολύ σημαντική αναπτυξιακή δραστηριότητα. Ίσως από τις σημαντικότερες. Υπάρχουν πολλές μορφές παιγνιδιού: μοναχικό, κοινωνικό, κινητικό, εξερευνητικό, με κανόνες, φανταστικό ή συμβολικό.

Το παιχνίδι αποτελεί τη «φυσική» γλώσσα των παιδιών, το πιο ισχυρό μέσο έκφρασής τους και αναπόσπαστη δραστηριότητα της καθημερινότητάς τους. Μέσω του παιχνιδιού, το παιδί εξωτερικεύει τα συναισθήματά του, μαθαίνει, πειραματίζεται, ευχαριστιέται, απογοητεύεται και ανακαλύπτει σιγά-σιγά τον εαυτό του και τον κόσμο που το περιβάλλει. Το παιχνίδι πρέπει να αντιμετωπίζεται με σεβασμό καθώς το ίδιο το παιδί το θεωρεί πολύ σημαντικό, κάτι που φαίνεται και από το πόσο πολύ απορροφάται από αυτό που κάνει.

Το παιδί όμως θέλει και χρειάζεται ένα σύντροφο στο παιχνίδι του, και οι γονείς είναι σημαντικό να «γονατίσουν» και να παίξουν με τα παιδιά τους χωρίς να προσπαθούν να εξαγοράσουν την ησυχία τους με το να τους προσφέρουν όλο και περισσότερα τυποποιημένα παιχνίδια.

Το παιδί θέλει και χρειάζεται να νιώθει μοναδικό, ξεχωριστό, αγαπητό. Θέλει και χρειάζεται την προσοχή μας και το χρόνο μας. Τον ποιοτικό χρόνο μας. Τον χρόνο κατά τον οποίο γονείς και παιδιά μοιράζονται εμπειρίες και βιώνουν αυθεντικές στιγμές αλληλεπίδρασης και συζήτησης.

Αυθεντικές στιγμές υπάρχουν όταν συμμετέχουν ενεργά σε ό,τι γίνεται και οι δύο πλευρές με όλο τους το «είναι». Όταν υπάρχει βλεμματική επαφή και όταν είμαστε πραγματικά αφοσιωμένοι σε αυτά που μας λέει το παιδί μας. Με αυτή την έννοια ποιοτικός χρόνος δεν υπάρχει όταν απλά βρισκόμαστε και συνυπάρχουμε στο ίδιο δωμάτιο με το παιδί μας, όταν ενώ μιλάμε μαζί του, έχουμε το αφτί μας στην τηλεόραση ή σκεφτόμαστε τη δουλειά μας. Ποιοτικός χρόνος είναι η στιγμή που θα μας δώσει το παιδί μας μια ζωγραφιά και θα αποτυπωθεί στο πρόσωπο και στο βλέμμα μας όλη η χαρά και η ικανοποίησή μας.

Συχνά γονείς με ρωτάνε πόσο χρόνο πρέπει να αφιερώνουν στα παιδιά τους; Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση δεν είναι μετρήσιμη. Όσο περισσότερο χρόνο μπορείτε, αρκεί να είναι ποιοτικός. Είναι προτιμότερο να αφιερώσετε 15 λεπτά φτιάχνοντας ένα παζλ ή μια ζωγραφιά με το παιδί σας, παρά να περάσετε δύο ώρες αμίλητοι μπροστά στην τηλεόραση.

Η πιο σημαντική δραστηριότητα που μπορείτε να κάνετε είναι να μπείτε στο παιγνίδι τους.

-Υποδυθείτε ρόλους στο αυθόρμητο φανταστικό τους παιγνίδι. Παίζουν γενέθλια, βαφτίσεις, επισκέψεις στο γιατρό, στο κομμωτήριο. Αντιγράφουν ρόλους και επεξεργάζονται γεγονότα και καταστάσεις της καθημερινής ζωής. Γίνετε μέρος του παιγνιδιού τους.

- Αξιοποιήστε το χρόνο του μπάνιου, ή του φαγητού και μιλήστε με τα παιδιά σας για οτιδήποτε τα ενδιαφέρει.
- Μιλήστε για την ημέρα τους στο σχολείο.
- Εκφράστε σχόλια απόψεις και συναισθήματα που δίνουν ώθηση στο διάλογο και στην επικοινωνία.
- Βγείτε με τα παιδιά σας περίπατο και εκδρομές στο περιβάλλον και στη φύση και εξηγήστε του με απλά λόγια όλα όσα βλέπει γύρω του. 

- Διαβάζετε γραπτό λόγο που βρίσκεται στο περιβάλλον, σε πινακίδες, επιγραφές στα καταστήματα, στους δρόμους για να κατανοήσουν το ρόλο, την αξία και τη χρήση του γραπτού λόγου στη ζωή μας και να αναπτύξουν δεξιότητες αλφαβητισμού.


- Αξιοποιείστε κάθε ευκαιρία που προσφέρεται για δημιουργική έκφραση με βάση τις κοινές εμπειρίες, ζωγραφική, κατασκευή μοντέλου, κατασκευές με άχρηστα υλικά.

-Χρησιμοποιείστε οδηγίες από βιβλία ή το internet για να κάνετε διάφορες κατασκευές, για να μαγειρέψετε ή να φτιάξετε γλυκά.
- Αφήστε τα παιδιά να σας βοηθήσουν με τις δουλείες του σπιτιού, με το στρώσιμο του τραπεζιού, με την περιποίηση των φυτών και του κήπου.

- Κάνετε με τα παιδιά απλά καθημερινά μαθηματικά ψωνίζοντας μαζί. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να ψωνίζουν τα προσωπικά τους πράγματα και να πληρώνουν εκείνα.
- Στην καθημερινότητά σας, ζητήστε τους να ομαδοποιούν, να ταξινομούν, να σειροθετούν π.χ. τα μαχαιροπίρουνα στο συρτάρι, τις κάλτσες μετά την μπουγάδα, τα σκεύη στο ντουλάπι της κουζίνας, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα ζυμαρικά.
- Βάλτε τα παιδιά να απαντούν τις ίδιες τις ερωτήσεις τους.
- Προβληματίστε, κάνετε μαζί υποθέσεις, εξερευνήστε, εξάγετε συμπεράσματα. Εκφράστε σκέψεις και συναισθήματα.
- Υποδυθείτε μαζί χαρακτήρες που περιγράφουν τα βιβλία ή που βλέπετε σε παιδικά προγράμματα στην τηλεόραση. Παίξτε κουκλοθέατρο με αυτοσχέδιες κούκλες.
- Γράψετε τους τα παραμύθια και τις ιστορίες που σας αφηγούνται και διαβάστε τα μετά μαζί.
- Παρακολουθείτε μαζί τα προγράμματά τους στην τηλεόραση, σχολιάστε τα αρνητικά στοιχεία και πρότυπα ώστε ο ρόλος σας να είναι καθαρτικός και να αμβλύνετε τις αρνητικές επιδράσεις αρνητικών προτύπων πάνω στην παιδική ψυχή.
- Υποβάλετε τις ίδιες ερωτήσεις που θα ρωτούσατε αν διαβάζατε μαζί ένα βιβλίο.
- Ενθαρρύνετε τα παιδιά να περιγράψουν ή να ερμηνεύσουν τα σχέδια τους. Γράψετε αυτά που σας λένε κάτω από τις εικόνες ή ζητείστε τους να το κάνουν τα ίδια.
-Παίξτε παιγνίδια που καλλιεργούν τη μνήμη, την κρίση, τη φαντασία και λεπτές κινητικές δεξιότητες, (ντόμινο, jenga, puzzle, σκάκι, σταυρόλεξα, Sudoku).

- Δημιουργείστε στο σπίτι μια ευχάριστη γωνιά για διάβασμα με βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες και διαβάζετε συχνά στα παιδιά σας για να τους προσφέρετε θετικά πρότυπα και να καλλιεργήσετε θετική στάση απέναντι στο διάβασμα και τα βιβλία.

- Καθιερώστε μια μικρή ιεροτελεστία κάθε βράδυ, όπου για 10 λεπτά, θα διαβάζετε μερικές σελίδες από μία ιστορία.

- Διαβάστε στα παιδιά την αρχή ενός παραμυθιού ή μιας ιστορίας και αφήστε τα να δώσουν το δικό τους τέλος.

- Συζητήστε μαζί τους το περιεχόμενο ενός βιβλίου. Μπορείτε να τους υποβάλετε ερωτήσεις τύπου:
- Μίλησε μου για την εικόνα.
- Πού συνέβηκε αυτή η ιστορία;
- Τι νομίζεις θα γίνει μετά; (σταματώντας σε κάποιο σημείο της πλοκής)
- Περίγραψέ μου το χαρακτήρα που σου άρεσε.
- Με ποιόν από τους χαρακτήρες θα ήθελες να μοιάσεις περισσότερο και γιατί;
- Τι συνέβη πρώτα, μετά, στο τέλος της ιστορίας;
- Ποιοι χαρακτήρες της ιστορίας μοιάζουν;
- Τι θα έκανες αν ήσουν στη θέση κάποιου χαρακτήρα;
- Πες μου κάτι που σου συνέβηκε που να μοιάζει με την ιστορία.
- Σκέψου μιαν ερώτηση που μπορείς να με ρωτήσεις για την ιστορία.

 -Αξιοποιήστε το χρόνο των μετακινήσεων στο αμάξι ή στον περίπατο με παιχνίδια όπως οι δέκα ερωτήσεις, το ναι ή όχι, το παιχνίδι της αλφαβήτας, το παιχνίδι των χρωμάτων. Για παράδειγμα: Έχω στο μυαλό μου ένα ζώο. Κάνε μου δέκα ερωτήσεις μέχρι να το βρεις. Βάλε στο μυαλό σου κάτι που είδες στο δρόμο και απάντησέ μου μόνο με ναι ή όχι για να το βρω εγώ. Βρες γύρω σου τρία πράγματα που αρχίζουν από Α. Μέτρα τα κόκκινα αυτοκίνητα κι εγώ θα μετράω τα μπλε και ο νικητής θα κερδίσει ένα σοκολατάκι.

- Εκμεταλλευτείτε τα οικογενειακά ταξίδια ως ευκαιρία για μάθηση με χάρτες που θα έχετε εκτυπώσει ή με ιστορίες και θρύλους από τα μέρη που θα επισκεφτείτε. 

- Δημιουργήστε αυτό που λέμε «αόρατο» χρόνο. Αν τα ωράριά σας δεν σας επιτρέπουν να είστε πολύ με τα παιδιά σας, υπάρχει ένας τρόπος να τους υπενθυμίσετε ότι θα είστε πάντα δίπλα τους. Γράψτε μικρά τρυφερά σημειώματα και βάλτε τα στη σάκα ή στο καλάθι με το κολατσιό τους. Δύο γλυκές ή συνωμοτικές κουβέντες σε ένα χαρτάκι ή μια δική σας ζωγραφιά δίπλα στο τοστ τους ,είναι σίγουρο ότι θα προσφέρουν στο παιδί την αίσθηση ότι οι γονείς του το αγαπούν και το σκέφτονται.

- Γενικά όσο μικρό και ασήμαντο και αν φαίνεται κάτι σε μας, για τα παιδιά είναι τεράστιο. Είναι δείγμα αγάπης και αφοσίωσης.

Κλείνοντας παραθέτω κάτι που είπε ο John Andrew Holmes, 1874-1937, Αμερικανός γιατρός & γνωμικογράφος, πριν από σχεδόν έναν αιώνα.

<<Ένα παιδί μπαίνει στο σπίτι σου και κάνει τόσο θόρυβο για είκοσι χρόνια, που δύσκολα το αντέχεις. Μετά φεύγει και αφήνει το σπίτι τόσο σιωπηλό, που νομίζεις ότι θα τρελαθείς.>>

 Να συμπληρώσω λοιπόν εγώ…. φεύγοντας τα παιδιά μας από τη φωλιά, ας έχουν στις βαλίτσες τους, όχι υλικά πράγματα που τους αγοράσαμε, αλλά τις πιο όμορφες αναμνήσεις που μπορέσαμε να τους χαρίσουμε.

 Γεωργία Παπίρη
Εργοθεραπεύτρια Α.Τ.Ε.Ι Αθήνας