Διαταραχές ύπνου

Ο  ύπνος είναι πρωταρχική δραστηριότητα του εγκεφάλου στα πρώτα χρόνια της ζωής του ανθρώπου. Ενδεικτικά αναφέρω ότι μέχρι την ηλικία των δύο ετών, το διάστημα που ένα παιδί έχει κοιμηθεί είναι 10.000 ώρες, χρόνος που αντιστοιχεί σε 14 μήνες περίπου, ενώ το διάστημα που είναι ξύπνιο φτάνει μόνο τις 7.500 ώρες. Γεγονός που υποδηλώνει τη σημαντικότητα της λειτουργίας του ύπνου για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. (Anders et al.,1995).

Στη διάρκεια ενός  εικοσιτετραώρου, κάθε άτομο διέρχεται από φάσεις ύπνου και εγρήγορσης, οι οποίες εναλλάσσονται μεταξύ τους. Ένας εικοσιτετράωρος κύκλος ύπνου-εγρήγορσης ονομάζεται κιρκαδικός κύκλος. Η λειτουργία του κιρκαδικού κύκλου επηρεάζεται σημαντικά από περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως π.χ. εναλλαγές ημερήσιου- νυχτερινού ωραρίου εργασίας κ.α.

Η υπνοβασία, η άρνηση για ύπνο η δυσκολία του παιδιού να κοιμηθεί και η υπνηλία κατά την διάρκεια της μέρας είναι οι πιο σύνηθες αιτίες ανησυχίας των γονιών. Σε κάθε περίπτωση πάντως οι διαταραχές της λειτουργίας του ύπνου έχουν σημαντικές επιδράσεις στην γενική φυσική και ψυχική υγεία του ατόμου.

Η απώλεια ύπνου μειώνει:

  • Προσοχή
  • Εκτελεστική λειτουργικότητα
  • Άμεση μνήμη
  • Μνήμη εργασίας
  • Ψυχική διάθεση
  • Ποσοτικές δεξιότητες
  • Λογική συλλογιστική ικανότητα
  • Γενική μαθηματική γνώση
  • Κινητική επιδεξιότητα
  • Λεπτό κινητικό έλεγχο

Σύμφωνα με το DSM-IV(ΑΡΑ,1994), οι διαταραχές του ύπνου ταξινομούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: Τις πρωτοπαθείς διαταραχές ύπνου και τις διαταραχές ύπνου που συνδέονται με κάποια άλλη ψυχική διαταραχή. Οι πρωτοπαθείς διαταραχές ύπνου περιλαμβάνουν δύο ομάδες διαταραχών: τις δυσυπνίες και τις παραυπνίες. Στις δυσυπνίες το άτομο δυσκολεύεται να αποκοιμηθεί ή να διατηρήσει τον ύπνο του, ενώ στις παραυπνίες κατά την διάρκεια του ύπνου του, συμβαίνουν δυσάρεστα και ασυνήθιστα φαινόμενα με αποτέλεσμα την διακοπή του (Κακούρος-Μανιαδάκη,2002).

Οι δυσκολίες ύπνου στην παιδική ηλικία είναι συχνά φαινόμενα που οφείλονται στα μεταβατικά αναπτυξιακά στάδια και ξεπερνιούνται καθώς το παιδί μεγαλώνει. Σε περιπτώσεις που οι διαταραχές ύπνου επιμένουν με μεγάλη ένταση, η συμβουλευτική γονέων ενδείκνυται για την αντιμετώπιση τους. Είναι ιδιαίτερα ωφέλιμο τα παιδιά να διατηρούν ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου, να αποφεύγονται στρεσογόνα γεγονότα, να κοιμούνται μόνα τους στο κρεβάτι τους, να νιώθουν το αίσθημα της ασφάλειας και με την βοήθεια των γονιών να ξεπερνούν τους παιδικούς τους φόβους.

Ρόρρη Αναστασία
Εργοθεραπεύτρια