Λεπτή κίνηση και γραφή

Με τον όρο λεπτή κίνηση περιγράφουμε τον συντονισμό των μικρών μυϊκών ομάδων στα χέρια και τα δάκτυλα. Οι επαρκείς λεπτές κινητικές δεξιότητες είναι απαραίτητες για την ολοκλήρωση εργασιών όπως η ένδυση (χειρισμός κουμπιών ή φερμουάρ), το δέσιμο κορδονιών στα παπούτσια, γραφή, το κόψιμο, η χρήση ενός πιρουνιού ή κουταλιού, το πέρασμα χαντρών και η ένωση κομματιών του πάζλ.

Χωρίς καλά αναπτυγμένες τις λεπτές κινητικές ικανότητες και ολοκληρωμένη πλευρίωση (προτίμηση του ενός άνω άκρου ως κυρίαρχου) ένα παιδί μπορεί να έχει δυσκολία να μάθει να γράφει ή να εκτελεί πολλές από τις άλλες βασικές εργασίες που παρουσιάζονται στην προσχολική τάξη και στην τάξη του νηπιαγωγείου.

Η ουσιαστική προτίμηση αρχίζει να εμφανίζεται στις ηλικίες μεταξύ των 3 και 4 χρόνων, και ότι τα περισσότερα παιδιά που εισέρχονται στο Νηπιαγωγείο (ηλικίας 5-6 ετών) έχουν δημιουργήσει μια σαφή προτίμηση στο χέρι. Όταν ένα παιδί έχει άνεση με το ένα χέρι, ως το κυρίαρχο χέρι, το εναπομείναν χέρι γίνεται το βοηθητικό χέρι ως προεπιλογή.

Ενώ το κυρίαρχο χέρι εκτελεί εργασίες, όπως τη χρήση ενός μολυβιού ή ψαλιδιού, το βοηθητικό δρα ως “σταθεροποιητής”. Για παράδειγμα, το ένα χέρι κρατάει το μολύβι κατά την διάρκεια της γραφής, ενώ το άλλο συγκρατεί το χαρτί.

Η λαβή του μέσου γραφής πρέπει να είναι λειτουργική και να εξασφαλίζει στο παιδί άνεση, ταχύτητα και εξοικονόμηση ενέργειας. Η κίνηση πρέπει να γίνεται από μικρές μυϊκές ομάδες, όπως τα δάχτυλα και όχι από μεγαλύτερες π.χ. καρπός ή ωμική ζώνη. Κατά την διάρκεια της ανάπτυξης, τα παιδιά χρησιμοποιούν διάφορες λαβές μέχρι να αναπτύξουν την τριποδική λειτουργική λαβή, (η συγκράτηση του μολυβιού από τον αντίχειρα σε αντίθεση με τον δείκτη και τον μέσο) .

Παρακάτω θα δούμε μερικές δραστηριότητες που μπορούμε να αξιοποιήσουμε για να βοηθήσουμε ένα παιδί να βελτιώσει την λεπτή κίνηση και επιδεξιότητα και να αναπτύξει την τριποδική λαβή.

⦁ Δώστε στο παιδί να μεταφέρει μικρά αντικείμενα με τον αντίχειρα και τον δείκτη.

⦁ Βοηθήστε το παιδί να ενδυναμώσει τα χέρια του με παιχνίδια που περιέχουν τσιμπίδες και μεταφορά αντικειμένων.

⦁ Με την πλαστελίνη, ζητήστε να φτιάξει μπαλάκια με τα τρία δάχτυλα. (αντίχειρας, δείκτης , μέσος).

⦁ Ζητήστε από το παιδί να ζωγραφίσει με διαφορετικά μέσα γραφής, όπως πινέλο, μολύβι, δαχτυλομπογιές κ.α.

 

⦁ Δείξτε του την τριποδική λαβή και πόσο επιδέξια μπορείτε να χειριστείτε το μέσο γραφής. Τοποθετήστε στο χέρι του παιδιού το μολύβι και φτιάξε στην σωστή θέση τα δάχτυλα του. Ξεκινήστε βάζοντάς το να πιέσει το μολύβι με τον αντίχειρά του και το δείκτη περίπου ένα εκατοστό πάνω από το αιχμηρό σημείο (τη μύτη του μολυβιού). Από τη στιγμή που μπορεί να υποστηρίξει το βάρος του μολυβιού με αυτά τα δύο δάχτυλα, κατευθύνετε το για να “στηρίξει” το μολύβι στο μεσαίο δάχτυλο του για πρόσθετη υποστήριξη και έλεγχο.

⦁ Βάλτε το παιδί να ζωγραφίσει σε κάθετη επιφάνεια (σε χαρτί στον τοίχο ή σε πίνακα). Στην κάθετη αυτή θέση το παιδί αναγκαστικά λυγίζει τον καρπό και τοποθετεί αυτόματα τον αντίχειρα και τον δείκτη σε θέση για την λειτουργική λαβή.